امروز يكشنبه 27 آبان 1397 - Sun 11 18 2018

آخرین زمان بروزرسانی FTM_DATE_FORMAT_LASTUPDATE

گویش جانکی

  • مشاهده در قالب پی دی اف
میانگین امتیار کاربران: / 0
ضعیفعالی 

 

   گویش جونکی /جانکی 

#ایل_جانکی یکی از ایلات مهم و پرجمعیت قوم بزرگ لُر واقع در استانهای خوزستان،چهارمحال و بختیاری،کهگلویه و بویر احمد،فارس،تهران، اصفهان و بوشهر می باشد.

از قرن ششم هجری تا قاجاریه طوایف مختلف با گویش های متفاوت و آداب وسنن گوناگون در منطقه باستانی #جانکی ساکن شده و با عنوان ایل جانکی در کناریکدیگر در مرارت ها و حوادث تاریخی همیار و همتبار محسوب می شدند.

با توجه به تفاوتهای زبانی و نژادی، بدلیل غنای فرهنگی مشرف و مسلط لُر زبانان به گویش اصلی وبومی این منطقه لُرنشین تمکین کرده و به گویش "جونکی" تکلم می کنند.

گویش جانکی شاخه ای از گویشهای قوم لُر و از جمله گویش های اصیل ایرانی تحت فرهنگ وتمدن پارسی زبانان به شمار می آید.

این گویش شباهت زیادی به گویش شیرازی ها با حذف (او) پایان واژه ها دارد.

همین طور با گویش ایل جاکی (بویراحمدی،طیبی،بهمئی،چرامی،دشمن زیاری ،نویی،یوسفی و...) و ایل بختیاری(هفت لنگ و چهارلنگ) تشابهات وتفاوت هایی نیز دارد، زیرا که منطقه جانکی در موقعیت جغرافیایی جنوب غرب ایران و مابین ایلات نامبرده قرار داشته که علاوه بر تأثیر گذاشتن تأثیراتی را هم متحمل شد.

با توجه به ارتباطات تجاری و منطقه ای ،امتزاج و خویشاوندی با ایل جاکی(کهگلویه،خوزستان)و ایل بختیاری(خوزستان،چهارمحال،اصفهان) این شباهتها طبیعی و با تفاوتهای اندکی قابل تشخیص است.

بعنوان مثال با توجه به واژه های زیر:

"اینها"در گویش جونکی(جانکی) "اینو"

گویش جاکی "اِنو"

گویش بختیاری "یُنو"

"کُجا" در گویش جانکی گرمسیر"کُورو ،کونجو"

در جانکی سردسر(لردگان) ،"کوچنا،کویه"

درگویش جاکی "کویِندا ، کورو"

در گویش بختیاری "کوجه،کُیه"

"شاخه" ی درخت در گویش جونکی "لِشخ"

در گویش بختیاری "لِشک"

در گویش جاکی "گِشخ"

"زبان" در گویش جونکی "زون"

در گویش جاکی "زُن"

در گویش بختیاری "زِوون"

گویش لری جونکی برخلاف دیگر گویش های لُری، برای هر شنونده فارسی زبان قابل درک و بدون ابهام است.

این ویژگی تاکنون با همان قواعد ودستورات زبانی کهن این منطقه پا برجاست و هنوز در روستاها و شهرها رواج دارد اما تغییرات جزئی نیز در لهجه ها بدلیل آمیختگی و اختلاط بافت جمعیتی با ایلات همجوار ایجاد شد.

در این میان مناطق غرب جانکی که شامل گرگیری،

#مکوندی ، رهدار ، بتوندی ، گتوندی ، سادات هفت شهیدان (مرعشی) شیخ آوگَهی وتیره هایی از طوایف شیرالی و زنگنه در حومه شوشتر (غرب جانکی)سکونت دارند گویش اصیل جونکی را حفظ کرده و در جشنواره های شاهنامه خوانی هرشنونده ای را مجذوب این گویش می کنند.

پژوهش : #جلالی

ارسال:فرشید مکوندی ( #پربیکس)

#مکوندی_ها  

  https://t.me/MakvandiyaL 

محل کنونی شما