قوم و قومگرایی مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
شنبه ، 15 آبان 1395 ، 17:35
"قومیت و قومگرایی "...الیاس فرجی ...
تا اوایل دوره پهلوی کشور بصورت ملوک الطوایفی اداره میشد و تنها سایه حکومت مرکزی بر سراسر کشور یکپارچگی سیاسی را به آن میداد . خان ها و حاکمان منطقه ای به واسطه قدرت و ثروتی که از محدوده زیر نظر خود بدست آورده بودند دارای  اعتبار بسیار  زیادی نزد مردم و حکومت بودند . وجود همین قدرت گاهی موجب اختلاف و درگیری بین حاکمان منطقه ای که بیشتر در قالب اقوام و طوایف خاصی  نمود داشت با دولت مرکزی صورت میگرفت . جنگهای بسیاری بین اقوام و دولت مرکزی در ایران صورت گرفته که برخی چون در دوره پهلوی اول صورت گرفتند سند افتخاری برای برخی اقوام بحساب می آید . جنگ و ستیز بین علیمردان خان بختیاری با حکومت مرکزی  و یا تمرد و  استقلال  شیخ خزعل  در خوزستان و نمونه های بسیار آن در سراسر کشور دال بر عدم داشتن ثبات سیاسی یکپارچه در گستره خاک ایران بود .
اولین قرادادهای نفتی بین انگلیس و ایران  را خوانین بختیاری  امضا کردند و سالها تنها درصدی از عایدات آن را به حکومت مرکزی پرداخت میکردند . اینها همه نشان از عدم وجود تمدن نوین در کشور بود و بواسطه اداره منطقه ای و قومی قبیله ای ، ایران وضعیتی شکننده و  خطرناک داشت  که با حضور و نفوذی که قدرتهای استعماری چون انگلیس و روسیه و آلمان در میان قبایل داشتند امکان بر هم خوردن  امنیت ملی و  اختلاف بسیار بود . از اینرو در دوره پهلوی اول  که بعد از دوره  بسیار سنتی و واپسگرا در اداره کشور از سوی قاجار  ، در تلاش بر  وارد کردن ظواهر تمدن  با الگوی بیشتر غربی آن   ، کم کم قدرت خوانین و حاکمان منطقه ای را  کاست . این روند با در اختیار گرفتن عزل و نصب ها و حکم دادن به خانها و کدخدایان از سوی پهلوی دوم نیز ادامه داشت تا اینکه در پایان دوره  پهلوی دوم دیگر از جلال و جبروت و قدرت خان ها ، شیوخ و حاکمان  منطقه ای خبری نبود  و ایشان بخوبی در جامعه ای یکپارچه بدور از تشتت و اختلاف قومیتی تنها در زیر نام ایران  میرفت که یکپارچگی یکسانی را  پس از قرنها بر کشور حاکم کند . در دوره پهلوی بر روند گسترش سیطره و خواستگاه های قومیتی  ممانعت شد  ولی آن  بقصد  جهتگیری مشخص برای تمام فعالیتهای اجتماعی سیاسی و فرهنگی ملت نبود .  قومیتگرایی  تنها با هدف  کنترل پتانسیل قدرت آن  ضعیف شد در حالی  که برای شکل دهی به ساختار و چارچوب اجتماعی  آن هیچ برنامه ای ارائه نشد . عدم وجود فعالیتهای سیاسی باز و آزاد و  در نبود  احزاب  و انجمنهای آزاد در فعالیت های اجتماعی سیاسی  ، تضعیف قومیتگرایی امتحان  مطمئن کننده ای در کشور از خود نشان نداد  بلکه  در برزخی از حضور و عدم  وجود در  فرایند چاره سازی ملی  تنها در حالت سکون درآمده بود .
با پدید آمدن انقلاب اسلامی و دگرگونی بسیار عمیقی که  در نگرش به همه ارکان  سیاسی اجتماعی و فرهنگی جامعه صورت گرفت  در  استفاده از قدرت  قومیتها در پیشبرد اهداف  خود بگونه ای دیگر وارد عمل شد .  سعی در یکپارچه سازی کشور  با حفظ فرهنگ و سنتهای بومی محلی سیاست خوبی بود که بجهت انزجار کامل حکومت انقلابی به تمام مظاهر رژیم سابق  از آن عبور شد . همانطور که گفته شد این سیاست نیاز به پردازش و جهت دهی کاملتر و ایجاد چارچوب و معیار داشت که  بعد از انقلاب میشد  با عنایت به آن  و وجود افکار  جدید و پیشرو  از آن به نفع انسجام و اتحاد ملی در سایه  پرچم جمهوری اسلامی  بسیار خوب استفاده کرد .  بعد از انقلاب فضای سیاسی کشور بسیار بازتر شد و مردم بصورت مستقیم در دادن مسئولیت به افراد بالای حکومتی  بیشتر در  فعالیتهای سیاسی و اجتماعی حضور داشتند . ولی باز آنچیزی که خلاء آن در بازه سیاست و سیاستگذاری کشور بسیار احساس شد وجود احزاب قدرتمند و ثابت و تاثیرگزار بود .  در شرایط عدم سبک و سیاق معمول و تعریف شده سیاسی ، قومیتی کردن انتخابات بقصد شرکت حداکثری مردم  نسخه ای بود که برای ملت پیچیده شد . با وجود میتینگها و نشستهای و گردهمای های خانوادگی و محلی و قومیتی نیازی به  تشکیل حزب و مرام و نگرش در حیطه سیاسی دیده نمیشد و حتی  در  اوج مبارزات سیاسی  بین جناح های مختلف درگیر در جامعه این  حمایتهای قومیتی بود که در بیشتر مناطق کشور  بر سرانجام کار تاثیر بسیار گذاشت .  در گذشته خانها و حاکمان جهت دهنده  اصلی قویتها بودند ولی امروزه فرهیختگان و روشنفکران و فعالین اجتماعی و سیاسی جهت دهنده قومیتها هستند که برخاسته از عامه مردم هستند  که گاهی در نبود عقلانیت و منطق در حرکتهای قومی ، به راههای پرخطری ورود میشود که  چیزی جز دود در چشم اتحاد و امنیت ملی عایدی ندارد .تلاشهای قبایل و قومیتها و طوایف در عرصه سیاسی  همانقدر که میتواند بواسطه هم عقیده بودن با قومیتهای دیگر همسویی ایجاد کند ولی اختلاف در انتخابها  و علایق  و اغلب تلاش برای  پیروزی بر قومیت رقیب در انتخابات مجلس و یا شورای شهر  موجب گسست و انشقاق و برهم خوردن اتحاد ملی در بافتهای سنتی جامعه میشود .
از اینها گذشته چند سالیست که با پیشرفت  در تکنولوژی ارتباطات  و وجود امکانات جدید الکترونیک از جمله واتساپ و تلگرام و  ... و  همگرایی افراد در فضای مجازی  بیشتر بر  علایق  قومیتی دامن زده میشود .  تشکیل گروه های بیشمار در قالب فامیل و طایفه و قومیت  علاوه بر ایجاد یک ارتباط نوین در بهره گیری از داشته های همدیگر  موجب به وجود آمدن یک توهم در  نتیجه غرق شدن  عمیق در حیطه  قومیتها  و طایفه ها میشود  که نتیجه آن   گاهی چیزی جز یک خود بزرگ بینی قومیتی کاذب و  نفی دیگران و  مطالبه گری غیر منطقی اجتماعی  میشود .  کمتر دیده میشود که در گروه هایی با اهداف علمی و سیاسی و یا فرهنگی که  افراد مختلف از هر قومیتی حضور دارند اختلافی پیش نیاید . دلیل آن  عدم توانایی ما در گذر از تعصبات قومیتی و ورود به فضای  پاک انسانی با اصل احترام به انسانیت  با حفظ ارزشهای قومی قبیله ای و افتخار به آن  است .  تعلق خاطر به یک قوم و قبیله هیچ منافاتی با  دل سپردن به معیارها و اصول انسانی و احترام به همه بر اساس اخلاق و  عدالت ندارد . قومیتها و قبایل شناسنامه  و هویت اصیلی برای بسیاری از مردم کشور هست که میتوان با  بهره گیری از ظرفیت  فر هنگی و سنتی آن  و معرفی و بزرگنمایی  نقاط اشتراک بین آنها  قدرتمندترین ریسمان در ایجاد ارتباط  و اتحاد در گستره ملی  باشد ...
 

Your are currently browsing this site with Internet Explorer 6 (IE6).

Your current web browser must be updated to version 7 of Internet Explorer (IE7) to take advantage of all of template's capabilities.

Why should I upgrade to Internet Explorer 7? Microsoft has redesigned Internet Explorer from the ground up, with better security, new capabilities, and a whole new interface. Many changes resulted from the feedback of millions of users who tested prerelease versions of the new browser. The most compelling reason to upgrade is the improved security. The Internet of today is not the Internet of five years ago. There are dangers that simply didn't exist back in 2001, when Internet Explorer 6 was released to the world. Internet Explorer 7 makes surfing the web fundamentally safer by offering greater protection against viruses, spyware, and other online risks.

Get free downloads for Internet Explorer 7, including recommended updates as they become available. To download Internet Explorer 7 in the language of your choice, please visit the Internet Explorer 7 worldwide page.